Jan Jonston

Przyrodoznawca, lekarz, filozof, pedagog
03.09.1603 08.06.1675 Szamotuły

Biografia

Jan Jonston urodził się 3 września 1603 roku w Szamotułach, jako syn szkockiego imigranta Simona Johnstona i Anny Becker. Jego ojciec, kalwin, uciekł ze Szkocji przed prześladowaniami religijnymi i osiadł w Wielkopolsce. Jonston czuł się Polakiem i wielokrotnie podkreślał to w swoich dokumentach, podpisując się jako "Polonus" czy "Scoto-Polonus".

Edukację rozpoczął w szkole braci czeskich w Ostrorogu, następnie kształcił się w Bytomiu Odrzańskim, Toruniu oraz w Szkocji, na Uniwersytecie w St Andrews. W 1629 roku rozpoczął studia medyczne we Franeker, a doktorat z medycyny uzyskał w 1632 roku na uniwersytecie w Lejdzie. Wiele podróżował po Europie, doskonaląc swoją wiedzę.

Osiedlił się w Lesznie, gdzie pracował jako nauczyciel i lekarz miejski. Przyjaźnił się z Janem Amosem Komenskim. Choć otrzymywał propozycje objęcia katedr na wielu uniwersytetach, nigdy ich nie przyjął. Po potopie szwedzkim, w 1656 roku, przeniósł się do majątku w Składowicach, gdzie zmarł 8 czerwca 1675 roku.

Jonston zasłynął przede wszystkim jako autor dzieł przyrodniczych, w tym pierwszej monografii dendrologicznej. Jego prace były tłumaczone na wiele języków i wywarły wpływ na rozwój historii naturalnej w Europie i Japonii.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Autor pierwszej na świecie monografii dendrologicznej - Dendrographias
Stworzył Theatrum universale historiae naturalis - obszerne kompendium historii naturalnej
Pierwszy polski autor, którego prace były popularyzowane w Japonii
Twórca dzieła Idea universae medicinae practicae, tłumaczonego na wiele języków
Uzyskał doktorat z medycyny na uniwersytecie w Lejdzie i w Cambridge

Ciekawostki

Jonston używał w dokumentach określeń 'Polonus', 'Lesnense' lub 'Scoto-Polonus', podkreślając swoją polską tożsamość.
Jego dzieło o historii naturalnej było tłumaczone na angielski i francuski, a nawet wpłynęło na kształtowanie wiedzy w Japonii.
W Lesznie znajduje się jedyny w Europie pomnik Jana Jonstona.

Udostępnij