Marian Orlik
Biografia
Marian Orlik urodził się 9 maja 1916 roku w Szamotułach, w rodzinie robotniczej Franciszka. Ukończył szkołę powszechną oraz Państwowe Gimnazjum i Liceum im. ks. Piotra Skargi w rodzinnym mieście, gdzie w 1936 roku uzyskał świadectwo dojrzałości. Jako ochotnik wstąpił do Szkoły Podchorążych Piechoty w Komorowie koło Ostrowi Mazowieckiej, a po jej ukończeniu odbywał praktykę w 1 pułku piechoty Legionów w Wilnie. Następnie został przeniesiony do 56 pułku piechoty wielkopolskiej w Krotoszynie, w którego szeregach walczył podczas kampanii wrześniowej 1939 roku. Pełnił wówczas funkcję dowódcy I plutonu 5 kompanii strzeleckiej. 22 września pod Młocinami został ciężko ranny i dostał się do niemieckiej niewoli, za co odznaczono go Krzyżem Walecznych.
Jako jeniec przebywał w obozach: VIII B Lamsdorf (Łambinowice), XI B Braunschweig oraz II C Woldenberg. Po wyzwoleniu ewakuowanej kolumny obozowej powrócił do Szamotuł, gdzie zaangażował się w odbudowę lokalnego gimnazjum, ucząc matematyki, łaciny i języka francuskiego. W maju 1945 roku został przyjęty do Wojska Polskiego i zweryfikowany w stopniu porucznika. Ukończył kurs dowódców kompanii w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Warszawie oraz kurs oficerów sztabów pułków. Pełnił służbę w wydziale operacyjnym sztabu Krakowskiego Okręgu Wojskowego, następnie w sztabie Grupy Operacyjnej „Wisła” i Grupy Operacyjnej „Tatry” jako szef wydziału organizacyjnego. Od września 1947 roku pracował w Sztabie Generalnym Wojska Polskiego na stanowisku pomocnika szefa wydziału studiów operacyjnych, gdzie awansowano go na podpułkownika. Później przeniesiono go do Centrum Wyszkolenia Medycznego w Łodzi na stanowisko starszego wykładowcy.
Jako przedwojenny oficer spotykał się z nieufnością władz, co skłoniło go do starań o zwolnienie z wojska. Jednak 21 maja 1952 roku został aresztowany i oskarżony o udział w tzw. „spisku w wojsku”. Podczas brutalnego śledztwa prowadzonego przez Główny Zarząd Informacji, 8 sierpnia 1952 roku Najwyższy Sąd Wojskowy w Warszawie, pod przewodnictwem ppłk. Juliusza Krupskiego, skazał go na karę śmierci wraz z Ludwikiem Głowackim, mjr. Władysławem Skoczniem i Aleksandrem Kitą. Prezydent Bierut nie skorzystał z prawa łaski. Marian Orlik został stracony 3 grudnia 1952 roku.
Jego zwłoki zostały potajemnie pogrzebane przez organa bezpieczeństwa publicznego w kwaterze na tzw. „Łączce” na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Został zrehabilitowany 4 maja 1956 roku. W 1999 roku raport tzw. Komisji Mazura wymienił go z nazwiska jako bezzasadnie skazanego na śmierć. 28 lutego 2014 roku, podczas uroczystości w Belwederze z udziałem prezydenta RP Bronisława Komorowskiego, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie i Instytut Pamięci Narodowej ogłosiły, że zidentyfikowano szczątki Mariana Orlika wśród ofiar pomordowanych przez organa bezpieczeństwa publicznego w latach 1945-1956. Identyfikację przeprowadzono w ramach Projektu Poszukiwań Miejsc Pochówku i Identyfikacji Ofiar Totalitaryzmów Polskiej Bazy Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów. 22 stycznia 2016 roku prezydent RP Andrzej Duda, na wniosek Ministra Obrony Narodowej Antoniego Macierewicza, mianował go pośmiertnie generałem brygady, jako „Żołnierza Wyklętego”.